het torentje

Universiteiten vragen vrouwelijke vaardigheden

Vrouwelijke studenten doen het beter dan mannelijke. Ze studeren sneller en succesvoller, concludeerde de VSNU bij haar eerste meting van de studieresultaten onder het bama-stelsel. Van de vrouwen heeft 55 procent na vier jaar de bacheloropleiding afgerond, van de mannen is dat 34 procent. Hoogleraar onderwijskunde Theo Wubbels over waarom meisjes sneller studeren.

"Vroeger deden vrouwen het minder goed in het onderwijs dan mannen. De omslag kwam eind jaren negentig, toen meisjes in het middelbaar onderwijs de jongens inhaalden qua studieprestatie. Het is niet verwonderlijk dat dit verschil nu ook doorzet aan de universiteiten. Het onderwijs is steeds meer een beroep gaan doen op verbale vaardigheden. Als je kijkt naar een wiskundeboek voor het middelbaar onderwijs nu, dan zie je vooral grote lappen tekst. Twintig jaar geleden waren die teksten veel korter. Ook aan universiteiten zijn de hoeveelheden tekst veel groter geworden. Je moet tegenwoordig goed kunnen lezen en formuleren, wil je het redden in een academische studie."

Zijn vrouwen niet gewoon slimmer?

"Als je intelligentie van mannen en vrouwen wil meten, is het ongeschreven voorschrift juist dat er voor beide seksen hetzelfde moet uitkomen. Als je een intelligentietest maakt die verschillende uitslagen geeft voor vrouwen en mannen, dan heet zo'n test biased, bevooroordeeld. Noem het politieke correctheid, er mogen ook geen verschillen tussen blank en zwart uitkomen. Ruimtelijk perspectief en visuele vaardigheden, daar zijn jongens gemiddeld beter in, vrouwen scoren hoger bij testen die de verbale vaardigheden aanspreken. De vraag is hoe zwaar je die verschillende onderdelen laat wegen. In de praktijk steekt zo'n test nu zo in elkaar dat meisjes en jongens gemiddeld een zelfde resultaat kunnen behalen. De vraag wie er slimmer is, is dus niet te beantwoorden. Daar komt bij dat de resultaten van mannen of van vrouwen onderling zeer uiteenlopen: je praat toch al snel in stereotypes terwijl de werkelijkheid veel genuanceerder ligt."

Meisjes zijn wellicht gedisciplineerder studenten?

"Vrouwen zijn gemiddeld wat meer afhankelijk van de waardering van anderen. Meisjes zijn zodoende eerder geneigd zich zo te gedragen dat hun ouders ze belonen. Of dat in de genen zit of in de opvoeding, daar wil ik af wezen. Maar dertig, veertig jaar geleden vonden ouders het voor hun dochters minder belangrijk om te studeren en zelfstandig te worden, terwijl de meeste ouders van nu dat stimuleren. Of mannelijke studenten meer in de kroeg hangen en daarom minder hard studeren? Als ik over de Neude loop zie ik dat het op de terrassen stikt van de vrouwen, dus het is echt niet zo dat meisjes alleen maar studeren en geen afleiding zoeken. De bacheloropleiding is wel breder dan vroeger, dat vinden vrouwen over het algemeen misschien iets aantrekkelijker dan mannen. Ook moeten studenten tegenwoordig veel in groepjes werken. De wereld is aan het veranderen en kunnen samenwerken wordt steeds belangrijker. Daar zijn vrouwen over het algemeen beter in dan mannen. De vaardigheden die universiteiten vandaag de dag van hun studenten verwachten zijn meer te vinden bij vrouwelijke studenten. Sociaal zijn, niet zo competitief, het zijn vrouwelijke waarden die steeds belangrijker zijn in de maatschappij."

Moeten er bijspijkerklasjes komen voor mannelijke bachelors in spe?

"Zo erg zijn de scheve verhoudingen nou ook weer niet. Ik zou ook nog niet pleiten voor gesegregeerd onderwijs, hoewel dat beslist zou helpen. Maar de wereld is nu eenmaal niet gesegregeerd, dus jongens zullen die vaardigheden uiteindelijk wel nodig hebben. Wel denk ik dat universiteiten rekening zouden moeten houden met beide seksen. Dus laten we eens kijken of het mogelijk is wat meer individuele opdrachten te geven en minder de nadruk te leggen op samenwerken. Zijn we doorgeschoten in onze ijver het onderwijs aantrekkelijk te maken voor meisjes? Ik zie hier bij Pedagogiek steeds minder mannen studeren. Als ik een collegezaal vol eerstejaars toespreek, zitten er alleen ergens ver weg in een hoekje een of twee jongens en verder allemaal meiden. Dat is ook niet goed. Ik zou best een voorkeursbeleid voor mannelijke aio's willen opperen op onze afdeling."

Femke van Zeijl

Verschenen op 14-06-2007 in Ublad 31 (38).