Quizteam UU gooit hoge ogen, maar is het goed genoeg?
De supportersbus van de Universiteit Utrecht rijdt om kwart voor twee in de middag het Mediapark Hilversum op. We zijn veel te vroeg; de opnames van de aflevering van VPRO's Wetenschapsquiz waarin een team van de UU het opneemt tegen Universiteit Twente, beginnen pas over twee uur. Gelukkig zijn er krentenbollen.
Yvonne Bastiaanssen
We zitten dan al enige tijd bij elkaar, want tegen enen moesten alle supporters zich in de hal van het Bestuursgebouw in De Uithof verzamelen op deze donderdag 6 april. Onder de fans bevinden zich studenten, vrienden en docenten. Na een kort welkomstpraatje van teamleider Hans Ruijgers deelt hij knalrode T-shirts met de tekst University Utrecht uit. Als kleine kinderen die op schoolreisje gaan, hijsen we ons in de shirtjes en lopen richting bus. Een déjà-vu van de basisschool: een stelletje opgewonden kippen.
Het Utrechtse team dat we gaan aanmoedigen, bestaat uit de masterstudenten Myrte Merkestein, Willemijn Aerdts en Imre Végh. Zij zitten in de derde aflevering van de Wetenschapsquiz die wordt gepresenteerd door hoogleraar Maarten van Rossem en waaraan in totaal veertien universiteiten meedoen. Vier universiteiten zijn dus al geweest. De Universiteit van Tilburg staat bovenaan met 134 punten. De twee universiteiten die aan het eind van alle rondes het hoogste aantal punten hebben, zullen het in een finale tegen elkaar opnemen.
Maar zover is het nog lang niet, eerst maar eens goed zien te scoren vandaag. Hans Ruijgers vertelt enthousiast over de voorbereidingen op de quiz. "Afgelopen week hebben de kandidaten een mediatraining gehad bij de media-academie in Hilversum. Daar hebben ze geleerd in korte tijd en onder veel stress een goed en helder antwoord te formuleren." Maar dat was nog niet alles. Het team heeft zelfs een generale repetitie gehad. UU-hoogleraren vormden de jury die de kandidaten op hun presentatie en retorica hebben beoordeeld.
Rond kwart over twee voegen de kandidaten Willemijn, Myrte en Imre zich bij hun achterban. Ze komen rechtstreeks uit de make-up. "Wow, wat zie je er mooi uit", reageert een vriendin van Willemijn. "Niet te veel zoenen hoor, anders is het er al weer af voordat we beginnen." "Je wilt niet weten wat voor laag poeder ze op je gezicht smeren", zegt Myrte. "Het zal wel nodig zijn voor de camera's, maar is het erg wennen." Imre was als man sneller klaar dan de dames. Maar ook hij heeft aan de make-up moeten geloven. "Zelfs mijn neusharen zijn geknipt!"
Willemijn vertelt dat ze veel heeft gehad aan de training en de generale repetitie. "De hoogleraren maakten hele goede opmerkingen over de argumentatie en over de opbouw van de retorica. Voor mij was dat een perfecte voorbereiding. Je leert dat je goed moet beseffen voor wie je je retorica houdt. Als het voor studenten is, dan pak je het anders aan dan voor Maarten van Rossem." Willemijn is degene die de retoricaronde gaat doen tijdens de quiz. "Daar heb ik zelf voor gekozen. Ik wilde het graag."
Dan komen de Twentse supporters binnen. Met hun appeltjesgroene poloshirts steken ze goed af tegen onze rode shirts. Het contrast zorgt voor een mooi beeld. Maar de kleur is niet de enige tegenstelling. De Utrechtse fanclub bestaat in meerderheid uit vrouwen; Twente heeft juist meer mannen meegenomen. Myrte moet meteen aan Telekids denken: "De meiden zijn veel beter, de meiden!!" Volgens Imre hoort dit bij de spannende sfeer die de VPRO probeert te creëren.
Alle aanhangers stromen geleidelijk het dakterras van het gebouw op. Rood en groen mengen zich lekker. Half in paniek komt er ineens een 'rode' naar binnen gerend. Op de achtergrond klinkt de yell van Twente. "Moeten wij niet ook een yell hebben?!" Veel tijd om daar over na te denken is er niet. VPRO-man Peter van Ingen komt ons vertellen wat de bedoeling is voor straks. Vooral enthousiast en meeslepend meedoen is de bedoeling. Hoewel hard klappen en joelen niet 'des VPRO's' is, is dat volgens Van Ingen nu toch echt de bedoeling.
Het is vier uur: eindelijk tijd voor de opnames. De studio is kleiner dan verwacht. We moeten even inschikken om iedereen op de tribune te krijgen. Heel wat houten kontjes en pijnlijke benen zijn het gevolg. Om de strijd tussen de universiteiten nog duidelijker te maken, moeten de universiteiten gescheiden zitten. De spanning wordt duidelijk opgevoerd. De floormanager wil eerst wat losse shots waarin we keihard aan het klappen en aanmoedigen zijn. Zo gezegd, zo gedaan. Iedereen klapt alsof zijn leven er vanaf hangt.
Dan is het tijd voor het echte werk. Quizmaster Maarten van Rossem, ziet de eerste ronde als 'opwarmertje'. In de algemene kennisronde doen beide teams het zeer goed. Het vele Boggle en Triviant dat de Utrechtse studenten hebben gespeeld, werpt zijn vruchten af. Op de tribune kun je de hersenen van alle aanwezigen bijna horen kraken. Iedereen zit in het spel. In de eerste ronde is snel drukken van belang. Wie het eerst de zoemer laat afgaan, mag het antwoord geven. Twente blijkt hier wat beter in getraind dan Utrecht. De spanning stijgt wanneer de eerste tussenstand bekend wordt gemaakt. Hoeveel punten zou Utrecht gehaald hebben? De scores liggen heel dicht bij elkaar.
Tijd voor het serieuzere werk. In deze tweede ronde, waarin veertig punten zijn te verdienen, stelt de quizmaster drie specifieke vragen over het scriptieonderwerp van twee kandidaten. Myrte is aan de beurt voor Utrecht. Ze verweert zich kranig ondanks de moeilijke vragen. Voor de opnames was ze heel zenuwachtig. "Ik heb gewoon kriebels in mijn buik. Je staat daar straks wel voor de camera en iedereen in Nederland kan je op televisie zien." Een deskundige geeft telefonisch commentaar op de antwoorden en deelt de punten uit. De laatste vraag is een bonusvraag waarbij je twintig punten kunt verdienen. De kandidaten hebben de keus om deze vraag niet te spelen, maar ja....wie doet dat nou niet? Maarten van Rossem denkt er net zo over. "De eerste kandidaat die het lef heeft de bonusvraag niet te willen spelen, krijgt van mij automatisch die twintig punten!"
In de derde ronde draait het om retorica. Willemijn mag nu laten zien wat ze kan. In een hele korte tijd moet zij het publiek overtuigen van een stelling die Maarten van Rossem haar voorlegt. Zonder te stotteren of te aarzelen doet ze haar verhaal. De kandidate van Twente moet dezelfde stelling verdedigen. Gelet wordt op argumentatie, opbouw en presentatie. Zou Utrecht door de mediatraining in het voordeel zijn? Willemijn zelf was redelijk tevreden over haar prestatie. "Het ging zeker goed, maar misschien had het net iets beter gekund."
In vlot tempo komt de vierde ronde eraan. Het is enorm spannend. De teams lopen gelijk op en de hoop op de overwinning is nog niet opgegeven. Nog twee rondes, dus zowel Twente als Utrecht moeten er tegenaan! Nu is het de beurt aan Imre om vragen over zijn scriptie te beantwoorden. "Ik ging bijna door de grond toen ik mijn vragen hoorde. Wat een rotvragen!" Imre moet bij de vragen goed nadenken. Het publiek zit op het puntje van de tribunebanken. Van alle kanten hoor je gefluister: "Kom op, je kunt het!" en "Goed geantwoord!" Bij de vraag of hij ook voor de bonuspunten wil spelen, antwoordt hij laconiek: "Ik kom hier om te winnen, dus dat lijkt me logisch."
Tijd voor de laatste ronde, het is alles of niets. Nog steeds liggen de teams heel dicht bij elkaar. Het kan alle kanten op. Er zijn vijftig punten te verdienen. Lukt het beide teams om die in de wacht te slepen, dan staan ze in elk geval bovenaan. De spanning is om te snijden. De laatste ronde is voor iedereen een verrassing. Niemand weet wat de opdracht is. Ze weten alleen dat ze zo snel mogelijk van A naar B moeten komen met de juiste antwoorden. Nog voordat het spel helemaal is uitgelegd door Sjoerd, de presentator van deze laatste 'doe-ronde', roept supporter en hoogleraar Dop Bär met groot enthousiasme: "Ik weet het antwoord, ik weet het!" De kandidaten moeten binnen anderhalve minuut vijf planeten in de juiste volgorde vanaf de zon plaatsen. Myrte, Willemijn en Imre storten zich vol overgave op de opdracht. Zal het ze lukken de vijftig punten binnen te halen?
Na afloop van de quiz valt er bij de kandidaten een last van de schouders. "Ik ben zo blij dat ik al in de tweede ronde aan de beurt was en niet later! We hebben het alledrie gewoon goed gedaan en dat is het belangrijkste," legt Myrte uit. Imre vond het eng neergezet te worden als de drie slimsten van de UU. "Dat zijn we natuurlijk niet. Mijn cijfers zijn redelijk, maar niet denderend." Imre had verwacht dat de quizmaster cynischer zou zijn. "Dat viel reuze mee. Hij is gewoon een heel aardige man."
Of het de drie kandidaten is gelukt de planeten in de juiste volgorde te plaatsen blijft, net als de einduitslag, voorlopig een verrassing. Wil je weten of Utrecht gewonnen heeft en of we nog kans maken op een plek in de finale, kijk dan maandag 24 april rond 21.20 uur naar de VPRO op Nederland 3.
Verschenen op 13-04-2006 in Ublad 26 (37).