Controle op energiebezuiniging schiet te kort
Controle op energiebezuiniging schiet te kort
Een snelle pc, een tweede tv, de oplader van het mobieltje; Nederlanders kopen meer en meer stroomverbruikende apparaten. En dat terwijl we eigenlijk zuiniger met energie willen zijn. Jacco Farla bestudeerde in zijn promotie-onderzoek het effect van maatregelen die energie moeten besparen en constateert dat de controle op het beleid tekort schiet.
In de Nederlandse huishoudens wil het niet zo vlotten met
energiebesparen. Aan de ene kant worden verwarmingsketels efficinter en isolatie beter, waardoor we steeds minder aardgas nodig hebben om onze huizen te verwarmen.
Farla, die werkzaam is bij de vakgroep Natuurwetenschap en Samenleving van de faculteit Scheikunde zag tijdens zijn onderzoek naar het energiebesparingsbeleid dat dit effect echter deels teniet wordt gedaan door de 'elektrificatie'. We geven steeds meer geld uit aan elektrische apparaten zoals stereo-apparatuur, keukenmachines en televisies. De daarvoor benodigde stroom wordt weer grotendeels opgewekt door de verbranding van aardgas.
De verbranding van fossiele brandstoffen als olie en aardgas levert elektriciteit n het broeikasgas CO2 op. Om het broeikaseffect tegen te gaan, is op de klimaatconferentie in 1997 in Kyoto afgesproken wereldwijd minder energie te verbruiken. Het blijkt echter nog niet mee te vallen het energieverbruik van verschillende landen over n kam te scheren. Zo verbruikt de papierindustrie in Zweden per kilo papier veel meer stroom dan die in Nederland. Zijn de Zweden dan milieubarbaren? Nee, in Scandinavi verwerken ze bomen tot pulp, dat kost veel energie. In Nederland daarentegen maken we van de gemporteerde pulp papier, dat is veel goedkoper. Als je iets zinnigs wilt zeggen over het besparen van energie in verschillende landen, moet je de structuur van de industrie dus meenemen in je berekening. Farla ontwikkelde daarvoor speciale indicatoren.
In zijn proefschrift keek Farla ook naar het Nederlandse
energiebesparingsbeleid. Een onderdeel daarvan zijn de meerjarenafspraken (mja)
waarin bedrijven aan de overheid beloofden het afgelopen decennium elk jaar trwee jaar zuiniger met energie te zijn. Dat betekent overigens niet dat het verbruik van bijvoorbeeld aardgas daalt, maar dat het minder snel toeneemt. En dat is de vinger op de zere plek van het energiebeleid, zegt Farla, een absolute reductie van het energieverbruik heb je dan nog niet.
Maar bedrijven deden wel hun best om de beloften van de mja's na te komen. De gegevens die zij aanleverden, zijn alleen voor milieuorganisaties als Greenpeace of Milieudefensie, erg moeilijk te controleren. Bedrijven beroepen zich namelijk nogal eens op concurrentiegevoeligheid van de informatie over hun energieverbruik. Maar dat vindt Farla in de meeste gevallen onterecht. Hoewel de mja's hun vruchten hebben afgeworpen, was de controle op het beleid 'onvoldoende transparant', concludeert de promovendus dan ook.
Rinze Benedictus
Verschenen op 07-09-2000 in U-blad 2 (32).